Ánh sáng luôn là yếu tố mấu chốt không chỉ quyết định đến vẻ đẹp công trình mà nó còn tác động trực tiếp đến cuộc sống của người ở trong ngôi nhà đó, do đó, các Kiến trúc sư luôn cố gắng khiến cho ngôi nhà được thoáng đãng và tươi mới bằng cách sử dụng ánh sáng tự nhiên và nhân tạo sao cho hài hoà và cân bằng nhất. Chúng ta cùng đi tìm hiểu về ánh sáng trong xây dựng nhà ở và những điều cần chú ý để ngôi nhà của mình luôn được ngập tràn ánh sáng các bạn nhé.

Vai trò của ánh sáng trong kiến trúc
Ánh sáng nhấn mạnh tính tuyến tính và nhấn mạnh hơn nữa hình dạng của không gian ba chiều. Ánh sáng có thể biến đổi không gian kiến trúc, đồng nhất hóa không gian, cảm nhận, làm nổi bật hoặc kiểm soát các bề mặt, làm cho tòa nhà trông cao hơn hoặc thấp hơn, lồi lõm.
Ánh sáng thể hiện hoàn hảo ý đồ nghệ thuật của tác phẩm và triết lý đằng sau ý tưởng của nhà thiết kế. Xuyên suốt kiến trúc, ánh sáng tăng cường sự đan xen phong phú của các hình thức, chức năng và chi tiết riêng lẻ, nhấn mạnh chúng như một tổng thể. Ánh sáng đóng vai trò trung gian giữa kiến trúc và môi trường.
Một bộ đèn có màu sắc hài hòa không chỉ thu hút sự chú ý mà còn thể hiện cái hồn của vật thể được chiếu sáng. Cường độ và mức độ màu sắc tạo nên ấn tượng về âm dương, ngũ hành, trọng lượng và nhịp điệu lôi cuốn.

Có hai loai chiếu sáng cơ bán là chiêu sáng tư nhiên và chiếu sáng nhân tạo trong xây dựng nhà ở.
Chiêu sáng từ thiên nhiên:
Ánh nắng mặt trời trực tiếp có tác dụng diệt vi sinh có hại cho sức khỏe nên rất cần thiết. Ngoài ra, có thế tận dụng luồng ánh sáng khúc xạ từ bầu trời và phản xạ do các vật cản phía dưới như bức tờng nhà lân cận.
Ánh sáng thường được cung cấp qua cửa sổ, qua thông gió, các ô kính lấy sáng phía trên cửa và các mái nhựa, ở phía trên mái. Năng lượng mặt trò’i cũng dược cung cấp nhờ nhữmg cấu trúc này. Tuy nhiên, ánh nắng cũng có mặt lièu cực là làm tăng nhiệl độ về mùa hè. đốt nóng tường, làm loá mắt, hủy hoại một số vàt liệu như tranh ảnh, vải màu. Vì thế kích thước cửa sổ phải được thiết kế phù hợp với mỗi vị trí nhà, mỗi hướng nhà, mỗi khu vực khác nhau.
Trong điều kiện khí hậu nhiệt đới như nước ta, thời gian nắng nóng kéo dài, nên có khu vực đệm như ban công, lô gia, sảnh để thời lượng chiếu nắnc trực tiếp có mức độ (buổi sáng sớm và chiều muôn, nắng mới chiếu ngang vào cửa). Ánh sáng thiên nhiên là ánh sáng có nhiều biến động, do đó chỉ có thể tính toán với một giá trị trung bình.
Trong các công trình thiết kế nhà cấp 4 mái Nhật hay mái Thái vì không gian nhiều nên các Kiến trúc sư dễ dàng bố trí nguồn ánh sáng tự nhiên cho công trình, giúp cho công trình lúc nào cũng thoáng đãng và đầy ánh sáng. Bước vào ngôi nhà lúc nào cũng có cảm giác tươi mới.

Chiêu sáng nhân tạo:
Ngoài lượng chiếu sáng thiên nhiên, ánh sáng nhân tạo có tác dụng tích cực trong việc điều tiết ánh sáns. Cần quan tâm đến lượng sáng, độ chiếu sáng, độ phản quang và khuếch tán. Độ chiếu sáng phải phù hợp với công việc, tầm quan trọng, mức độ ti mỉ của công vệc, không gian cần chiếu sáng. Hệ thống chiếu sáng nhân tạo còn tạo ra phong cách, nhịp đliệu trang trí cho căn nhà.
Những ngôi nhà ph, nơi mà mật độ xây dựng rất cao thì việc chiếu sáng tự nhiên lại khó khăn hơn, các Kiến trúc sư phải bố trí nhiều ánh sáng nhân tạo để chiếu sáng cho công trình. Việc bố trí ánh sáng cho những căn nhà phố là mộ đầu bài không dễ dàng khi mà nhiều công trình nhà phố đều bị che hết 4 mặt xung quanh.

Nguyên tắc sử dụng ánh sáng trong kiến trúc
Để áp dụng thành công nghệ thuật ánh sáng vào không gian kiến trúc, cần tuân thủ các nguyên tắc cơ bản. Ngay cả trong thiết kế của một dự án lớn hay một căn hộ nhỏ, bạn nên chú ý đến yếu tố này để giữ được sự hài hòa. Chúng cũng giúp định hướng và điều phối ánh sáng hiệu quả, nghệ thuật và tập thể hơn.
Nguyên tắc số 1: Ánh sáng chạm đến cảm xúc
Việc sử dụng ánh sáng phải xuất phát từ cảm xúc trong kiến trúc để xây dựng mối quan hệ giữa con người và không gian. Dựa trên nhu cầu và mong muốn của bạn, chúng tôi có thể thiết kế ánh sáng cho phù hợp. Ngoài ra, phong cách tổng thể của nội thất và kiến trúc có thể được xem là mẫu ánh sáng hài hòa nhất.
Nguyên tắc số 2: Lựa chọn màu sắc khéo léo
Màu sắc khác nhau cho cảm giác khác nhau. Ví dụ, màu trắng ấm làm cho căn phòng có vẻ nhỏ hơn, trong khi màu trắng sáng làm cho căn phòng có vẻ rộng hơn. Nhận thức của chúng ta về không gian sống của mình bao gồm ánh sáng phản chiếu từ bề mặt tường và đồ nội thất xung quanh.
Nguyên tắc số 3: Sử dụng hài hòa ánh sáng tự nhiên và nhân tạo
Hai nguồn sáng trên nên được sử dụng hài hòa để đáp ứng cả chức năng chiếu sáng và nhu cầu trang trí cho căn phòng. Ánh sáng tự nhiên trong kiến trúc mang đến sự thoải mái, gần gũi khiến không gian có cảm giác thân thuộc, tươi mới hơn.
Mặt khác, nghệ thuật chiếu sáng nhân tạo giúp không gian sống động, sáng tạo và nghệ thuật. Sự kết hợp của hai nguồn ánh sáng trên giúp cho ngôi nhà của chúng ta trở nên tinh tế và ấn tượng hơn, mang đến cho chúng ta cảm giác tích cực mỗi ngày.
Nguyên tắc số 4: Ánh sáng cần được định hướng
Việc lựa chọn góc và hướng chiếu sáng giúp không gian trở nên rõ nét hơn, thể hiện rõ hơn ý nghĩa và mục đích thiết kế. Ánh sáng kiến trúc có thể nâng cao hoặc phá vỡ không gian kiến trúc một cách trực quan. Do đó, bạn nên ghi nhớ nguyên tắc quan trọng này.
Nguyên tắc số 5: thiết kế ánh sáng phân lớp
Nguyên tắc này đảm bảo tính thẩm mỹ cho căn phòng và phù hợp với sinh hoạt của con người. Nguồn sáng mạnh nên được đặt trong khu vực quan trọng và các nguồn sáng yếu hơn nên được đặt xung quanh nó. Đèn xếp lớp giúp tăng cường khả năng chiếu sáng và tạo ra nhiều màu sắc lung linh hơn, tương tự như nghệ thuật phân cấp ánh sáng.
Cách thiết kế ánh sáng trong nhà tinh tế nhất
Ngoài sự kết hợp giữa ánh sáng tự nhiên và nhân tạo, nghệ thuật sử dụng ánh sáng trong các công trình kiến trúc cũng phải được tính đến. Tuy nhiên, ngày nay nhiều người lại bỏ qua phần này và làm thiếu hiệu quả ánh sáng cũng như thẩm mỹ. Mỗi hệ thống chiếu sáng mang đến những hiệu quả khác nhau, đặc biệt như sau:
Chiếu sáng trực tiếp: Khi đó ánh sáng chiếu trực tiếp vào mặt bạn tạo cảm giác rõ nét nhất cho căn phòng nên thường được sử dụng trong văn phòng, bàn làm việc, nhà bếp,…
Chiếu sáng gián tiếp: Trong phương pháp này, nguồn sáng được chiếu trực tiếp vào một bề mặt khác và ánh sáng bị phản xạ, làm cho nó tương đối mềm. Nó thường được sử dụng trong những không gian thư giãn vì nó mang lại cảm giác thoải mái và nhẹ nhàng.
Ánh sáng khuếch tán: Đường đi của ánh sáng đi qua một bộ khuếch tán như thủy tinh hoặc nhựa và được tỏa ra theo các hướng khác nhau. Hầu hết ánh sáng chiếu vào một số bề mặt nhất định, chẳng hạn như tường và trần nhà, và bị phản xạ trở lại, tạo ra ánh sáng đồng đều trong không gian xung quanh.
Hiệu ứng ánh sáng: Hệ thống chiếu sáng hiệu ứng làm chìm ánh sáng vào tường hoặc trần nhà với mục đích làm nổi bật nguồn sáng và đường nét của căn phòng một cách hiệu quả. Nó thường được sử dụng để tạo hiệu ứng hào quang và các ứng dụng cảnh quan ngoài trời.
Ánh sáng tạo điểm nhấn: Chiếu sáng điểm nhấn là hệ thống chiếu sáng đặt nguồn sáng chiếu thẳng vào vật thể dọc theo các điểm chính nên thường được sử dụng trong bảo tàng, khu thương mại. Tuy nhiên không nên dùng với số lượng nhiều vì dùng lâu sẽ bị nóng.
Dải ánh sáng: Phương pháp này sử dụng một loạt các điểm sáng (đèn LED) để tạo ra các vệt sáng trên bề mặt. Nó được đề xuất để nhấn mạnh mặt tiền hoặc cấu trúc không gian.
Hi vọng những chia sẻ trên sẽ cho bạn hiểu rõ hơn về vai trò của ánh sáng trong kiến trúc và bố cục hợp lý trong kiến trúc. Một căn phòng đẹp cần có ánh sáng hài hòa, bạn hãy cân nhắc nhé!




